پرورش ماهي در كنار كار كشاورزي يكي از روشهاي استفاده بهينه از منابع آبي است كه ضمن اشتغالزايي و كمك به اقتصاد خانوار كشاورز موجب غني سازي آب كشاورزي وافزايش محصولات زراعي وباغي خواهد شد.
در آب با دماي 8 تا 18 درجه سانتيگراد ميتوان ماهي قزل آلا پرورش داد وبهترين 
ومناسبترين دما براي تغذيه ورشد ماهي قزل آلا 15 تا 16 درجه سانتيگراد است البته علاوه بر دماي مناسب آب , جريان دائم آب و تعويض آن نيز براي پرورش ماهي قزل آلا لازم وضروري ميباشد.
در استخرهاي دو منظوره , آبي كه جهت آبياري از چاه ويا چشمه خارج ميشود قبل از ورود به زمين زراعي به استخر وارد شده و پس از آن خارج وبه مصرف آبياري ميرسد با شروع فعاليت كشاورزي وآبياري محصولات در نيمه اول بهار ماهي در استخر رها شده ودوره پرورش 6 تا 8 ماه خواهد بود.
انواع استخرهاي دو منظوره:
الف ) استخرهاي ذخيره آب كشاورزي :
اكثراً مستطيل شكل بوده ودر نقاطي مشرف به زمين هاي زراعي احداث شده اند در اين استخرها در صورتي ميتوان ماهي قزل آلا پرورش داد كه آب ورودي علاوه بر داشتن شرايط لازم جهت پرورش به ميزاني باشد كه در طول شبانه روز حداقل 50% آب استخر تعويض شود.
ب )استخرهاي دو منظوره احداثي آبراهه ای :
براساس نقشه هاي تيپ شيلات به صورت سه استخر يا كانال سيماني موازي طراحي ميشود بطوري كه آب به كانال يا استخر اول وارد شده از آن عبور مي كند ودر هنگام ورود به استخر دوم بواسطه اختلاف ارتفاع وريزش آب مجدداً هوادهي شده وسپس به همين طريق وارد استخر سوم شده وبه مصرف كشاورزي وزراعت ميرسد وبدين طريق در كنار كشاورزي در داخل استخرهاي دو منظوره ماهي قزل آلا پرورش داده مي شود.
ادامه مطلب
شناسایی قسمتهای مختلف سیستم مداربسته
در سالهای اخیر مصرف ماهی در اکثر کشورها به میزان قابل توجهی افزایش یافته است و تکثیر و پرورش ماهی به عنوان منبع پروتئینی سبب شده است که این کار بصورت یک تجارت مهم در کشورهای پیشرفته تبدیل شود. ماهی نسبت به عوامل محیط آبی که در آن زیست می کند نظیر PH ، O 2 ، NH 4 ، و دیگر عوامل بیوشیمیایی و بیولوژيکی،موجودی بسیار حساس است و ضرورت دارد که این عوامل در یک حد مشخص و معمولی ثابت بماند. با توجه به این نیاز روزافزون سعی شده است برای پرورش فوق متراکم ماهیان ، بهبود عوامل محیطی و بهبود کیفیت تولید و کوتاه شدن دوره پرورش مدنظر قرارگیرد.
قدمت استفاده از سیستم گردشی پرورش آبزیان به حدود دو دهه می رسد که برای اولین بار در کشور دانمارک مورد استفاده قرارگرفت و هم اکنون در کشورهای اروپایی (به طور خاص) مورد استفاده قرار می گیرد. در زمان حاضر از این سیستم برای استفاده از پرورش آبزیان گرمابی و سردابی استفاده می شود. نحوه کاربرد سیستم هردو روش یکسان است اما عواملی همچون دما ، اکسیژن و ... در پرورش آبزیان مختلف متفاوتند که باید تنظیم و کنترل شوند.
ادامه مطلب
تکنیک های جمع آوری ، تمیز کردن، آماده سازی فلس ها:
از آنجایی که فلسها نسبت به ساختارهای سخت دیگر در بدن ماهیان کثیرالانتشارترند بیشتر از سایر قسمتهای بدن برای تعیین سن استفاده می شوند از طرف دیگر فلسها راحت تر جمع آوری و قرائت می شوند.
معمولاً برای تهیه فلس جهت تعیین سن از فلسهای ناحیه میانی و جانبی بدن استفاده می شود. اکثراً از ناحیه میانی بدن و زیر باله پشتی و بالای خط جانبی به جهت اینکه دارای فلسهای متقارن و بزرگ، با خطوط منظم و مشخص است استفاده می شود. برای مطالعه سن از روی فلسها باید فلسها از قسمتهای مختلف بدن جدا شود و نتایج بدست آمده از آنها باهم تطبیق داده شود تا بتوان مناسب ترین منطقه را برای برداشتن فلس تعیین کرد. از آنجایی که ممکن است اندازه و مورفولوژی فلسها با هم متفاوت باشد باید از چندین فلس برای این کار استفاده کرد زیرا برای مثال ممکن است یک خط سالیانه از یک فصل بطور مشکوک ظاهر شود ولی در فلس دیگر واضح باشد. بعلاوه چون امکان تجدید فلسهای از دست رفته وجود دارد، ممکن است فلسهای جدید که خطوط سالیانه متفاوتی دارند جایگزین شده باشند
ادامه مطلب
خاویار یا تخم ماهیان خاویاری گرانترین غذای جهان است. دریای خزر به عنوان بزرگترین منبع ماهیان خاویاری در جهان حدود 95 درصد خاویار جهان را تأمین میکند. فیلماهی، تاسماهی روسی یا چالباش، تاسماهی ایرانی یا قره برون، ماهی شیب و ماهی ازون برون یا سوروگا، گونهه
ای اصلی ماهیان خاویاری دریای خزر هستند. همانگونه که خاویار سیاه در ایران و جنوب روسیه شناخته شده تر است، خاویار سرخ در سیبری و خاور دور طرفداران بیشتری دارد .گرچه خاویار سرخ از خاویار سیاه ارزانتر است اما طعم و ارزش غذایی آن دست کمی از خاویار سیاه ندارد. در ایران کرانه های شرقی دریای خزر بویژه سواحل بندر ترکمن( از حسنقلی تا میانکاله) مهمترین محل صید میاهیان خاویاری می باشد که به تنهایی نیمی از خاویار ایران در آنجا استحصال می شود. خاویار سرخ یا سیاه را میتوان در تمامی فروشگاههای مواد غذایی روسیه خریداری کرد. در اغذیه فروشیها چند دانه خاویار سرخ بر روی برشی از نان با یک برگ جعفری سرو میشود. البته علاقمندان واقعی خاویار، آن را سرد و با یک قاشق کوچک و بدون نان میل میکنند .طعم خاویار که ترکیبی از بوی تند ماهی و شوری نمک است، ممکن است برای بسیاری اصلاً خوشایند نباشد.
ادامه مطلب
شیلات: جمع شیل که در سواحل دریای خزر و مخصوصا در گیلان به معنی سدی است که از چوب در عرض رودخانه برای به دام انداختن و صید ماهی می سازند.
تاریخچه شیلات ایران:
در دوره ی قاجاریه صید و خرید و فروش ماهی دریای خزر و رودخانه های شمالی معمولا از طریق اجاره ی رودخانه وساحل دریا از دولت در دست اشخاصی از اتباع روسیه یا ایران قرار می گرفت،طبق عهد نامه ی ترکمن چای برای اتباع روسیه حقوق و امتیازاتی تجاری و قضایی خاصی داده می شد ، امتیاز اجاره داری سواحل جنوب دریای خزر و رودخانه های شمال ایران برای صید ماهی عمدتا در دست اتباع روس بود این اجاره داری برای اتباع روسیه که هم برای صید ماهی و هم برای حمل ونقل و عرضه ی آن که دارای وسایل بهتری بودند فواید زیادی داشت و چون اجاره بهای بیشتری با دولت ایران بود با اتباع خارجی را نداشتند ، این موضوع سبب اختلافاتی که بین اتباع ایران وروسیه ،یا بین خود مستاجرین پیش آمد باعث اشکالات فراوان در دولت ایران شد که خاص دولت تزار روسیه برای نیل به مقا صد سیاسی خود با توسل به حق کاپیتولاسیون از این امر سوء استفاده می کردند وهر گاه بین دولت ایران ومستاجرین روسی شیلاتی اختلافی پیش می آمد سفارت روسیه در کمال شدت از دعاوی اتباع دولت متبوع خود پیشنهاد می نمود .
اولین صدراعظمی که با اجاره دادن شیلات با روسها مخالفت کرد حاج میرزا آقاسی صدراعظم وقت محمد شاه بود از جمله معترضان دیگر می توان امیر کبیر،ابراهیم خان تقی بیگی و میرزا حسن خان سپهسالار را می توان نام برد.
شیلات ایران :
سازمانی است که بموجب تصویب نامه قانونی مورخ ۱۴ فروردین ۱۳۴۲هـ.ش بمنظور بهره برداری از محصولات دریای خلیج فارس ودریای عمان از طریق تکثیر وصید ماهی وسایر موجودات ماکول وغیر ماکول دریایی وهمچنین توزیع وفروش ومصرف ویا تبدیل محصولات مزبور در داخل کشورها ویا صدور آنها به خارج کشور تاسیس شد،ودر ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ افتتاح یافت،در حالی که ملی شدن شیلات ایران در سال١٣٣١ هـ.ش اتفاق افتاده است، ابتدا شرکت شیلات در جنوب وبعدها در جنوب تاسیس شد
تعين ميزان پروتئين، چربي و رطوبت موجود در خاويارماهيان خاوياري(خانم شهربانو ميرنبي)
چكيـده
براي تعيين ميزان پـروتئين، چربـي و رطوبت مـوجود درخاويار مـاهيان خاوياري در فصل پايـيز ازگونههاي تاسماهي ايراني و روسي، فيلماهي، ازون برون خاويار آسترا رقم 1و2، بلوگا رقم 1وسوروگا رقم 1 تهيه گرديد و در آزمايشگاه پروتئين نمونهها به روش ماكرو كجلدال و چربي آنها به روش سوكسلـه و رطوبت در حرارت بالا بدست آمد. نتـايج نشان داد كه در خـاويار بلوگا (خاويار بدست آمده از فيلمـاهـي) ميزان پروتئين5/24% و ميزان چربي آن 15 % و در خاويار آسترا رقم2 ( خاويار بدست آمده از تاسمـاهـي) ميـزان پروتئين 4/30% و ميزان چربي 16% در آستراي AوB ، ميزان پروتئين 6/28 % و ميزان چربي 9/15% بوده و در خاويار سوروگا رقم1، ميزان پرتئين 75/30% و ميزان چربـي 7/15% بوده است. در كليـه نمونهها مـيزان رطوبت 50% بدست آمد.
كلمـات كليـدي : خاويار، آسترا، بلوگا، سوروگا، ماهيان خاوياري
ادامه مطلب
ادامه مطلب
مقدمه
رشد سریع و روز افزون جمعیت ، نیاز به تأمین پروتئین در جوامع را افزایش داده است ،در راستای نیل به این مهم ( تأمین پروتئین ) با توجه به محدودیت ظرفیت تولید گوشت دام و طیور در کشور باعث شده که دولتمردان و برنامه ریزان در برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی به تولید و مصرف آبزیان به عنوان منبعی سرشار از پروتئین ها و ویتامین ها و چربیهای ضروری بدن توجه خاص داشته و مسئولین سلامت و تغذیه جامعه را موظف نمایندتا میزان سرانه پروتئین سفید را از 5/2 گرم در روز به 5/4 گرم در پایان برنامه برسانند .
ویژگی های پروتئین ماهی
گوشت ماهی و سایر آبزیان بیشترین ویتامین های مورد نیاز بدن انسان را تأمین می کند وحاوی مجموعه هایی از مواد معدنی لازم می باشند. بسیاری از بیماریهای قلبی و عروقی موجود در جامعه متأسفانه ناشی از افزایش کلسترول است ، کلسترول عمدتاً از مصرف گوشت قرمز و فرآورده های حیوانی حاصل می گردد در حالیکه کلسترول ایجاد شده از گوشت ماهی و میگو و سایر آبزیان به مراتب کمتر از سایر گوشتها بویژه گوشت قرمز است.
چربیهای اشباع شده ماهی و میگو و سایر آبزیان از نظر سلامتی دارای ارزش خاصی برای انسان می باشند و از آنها می توان حتی برای درمان بیماریهای قلبی و عروقی استفاده کرد به همین دلیل اکثریت پزشکان به بیماران قلبی و عروقی خود همواره مصرف غذاهای دریایی را بویژه ماهی و میگو را توصیه می نمایند .
یکی از مزیت های ویژه آبزیان هضم آسان و جذب سریع آن می باشد ، ماهی در بسیاری از فرهنگ ها ، غذاهای مهم و ضروری محسوب می گردد و به همین دلیل برخی از ملت ها مجاب شده اند هفته ای دو بار ماهی را در سبد غذایی خانواده خود قرار دهند .
ادامه مطلب
